Een Oekraïense FOP in Nederland

Waarom raden wij klanten die in Nederland wonen aan om hun Oekraïense FOP's op te heffen?

Laten we uiteenzetten hoe het verdrag ter voorkoming van dubbele belasting werkt, waar en hoe zulke ondernemers worden belast, en hoe je dit vervolgens in een ander land aantoont.

Het verdrag tussen Oekraïne en Nederland past standaardregels toe die de fiscale woonplaats bepalen, en als één criterium geen antwoord geeft, ga je door naar het volgende:

1. Duurzaam tehuis — waar woon je feitelijk?
2. Middelpunt van de levensbelangen — waar zijn je gezin, werk, bedrijf en sociale banden?
3. Gewoonlijk verblijf — waar breng je het grootste deel van het jaar door?
4. Nationaliteit — als de voorgaande criteria geen uitsluitsel gaven, wat praktisch nooit voorkomt, dan komen de belastingdiensten van de twee landen onderling tot een afspraak.

In het verdrag wordt het inkomen van een FOP (Oekraïense eenmanszaak) geclassificeerd als "business profits" (winst uit ondernemingsactiviteit) en wordt het alleen belast in het woonland, als er geen vaste inrichting (PE) in het andere land is.

Een vaste inrichting (PE) is een fysieke plaats waar het bedrijf in Oekraïne wordt gevoerd (een kantoor, magazijn, personeel). Niet de registratie van de FOP, niet een bankrekening, niet onroerend goed, maar juist de plaats van waaruit de activiteit wordt verricht.

Een PE ontstaat als gelijktijdig aan drie voorwaarden is voldaan:

1. Er is een plaats (een kantoor, kamer, coworkingruimte, werkplek)
2. Die plaats is vast (wordt regelmatig gebruikt)
3. Daardoor wordt de activiteit verricht.

Als je in Nederland woont, vanuit Nederlands grondgebied werkt en geen kantoor of personeel in Oekraïne hebt, heeft Oekraïne niet het recht om je FOP-inkomen te belasten.

In de regels van de Belastingdienst staat uitdrukkelijk dat je je wereldinkomen (worldwide income) aangeeft en dat het wordt belast volgens de regels van Box 1.

En om een vrijstelling of verrekening van belasting in Oekraïne te krijgen, moet je de ДПС (Oekraïense belastingdienst) een verklaring van Nederlandse woonplaats en bewijzen van belastingbetaling in Nederland verstrekken.

Dit zijn documenten zoals:

1. Woonplaatsverklaring — een verklaring van Nederlandse woonplaats, gratis aan te vragen via een formulier op de website van de Belastingdienst (1–3 weken).
2. Aanslag inkomstenbelasting — het belastingbesluit voor het jaar, dat automatisch in Mijn Belastingdienst verschijnt nadat de aangifte is verwerkt (van 1 tot 6 maanden).
3. Aangifte — een kopie van de ingediende aangifte, eveneens in Mijn Belastingdienst.
4. Een apostille (verplicht) — via Dienst Justis.
5. Een vertaling in het Oekraïens.

Soms moet je aan de Oekraïense belastingdienst aantonen dat de woonplaats juist NL is en dat er geen vaste inrichting in Oekraïne is.

Typische fouten van Oekraïense FOP-eigenaren in Nederland die wij vaak zien:

1. Ze denken dat een FOP hen automatisch tot inwoners van Oekraïne maakt, maar de woonplaats wordt bepaald door waar je woont.
2. Ze betalen de enkelvoudige belasting (ЄП) in Oekraïne in de veronderstelling dat dit voldoende is, maar Nederland belast toch het wereldinkomen van een inwoner.
3. Ze dienen geen aangifte in Oekraïne in, en dan ziet de ДПС alleen het niet-betalen van belasting.
4. Ze laten documenten uit Nederland niet apostilleren, en Oekraïne accepteert ze niet zonder apostille.

Dus, vanuit fiscaal oogpunt is het niet voordelig om een Oekraïense FOP in Nederland aan te houden.

Nederland belast het inkomen van een FOP toch als wereldinkomen, zelfs als je de enkelvoudige belasting (ЄП) in Oekraïne betaalt. De ЄП wordt door Nederland helemaal niet als inkomstenbelasting erkend.

Een FOP geeft geen enkel fiscaal voordeel in Nederland, je kunt geen aftrekposten gebruiken.

Je zult meer moeten administreren, twee aangiften moeten indienen, documenten moeten verzamelen en moeten betalen voor apostilles en vertalingen.

Wat Oekraïne betreft, het is van mening dat een FOP de uniforme sociale bijdrage (ЄСВ) en de enkelvoudige belasting (ЄП) moet betalen, ongeacht de woonplaats. Nederland belast het inkomen van inwoners, terwijl Oekraïne de juridische status van de FOP belast.

De ЄСВ en ЄП hoef je alleen niet te betalen als je geen geld op de FOP-rekening ontvangt, geen akten/facturen als FOP uitschrijft en geen activiteit vanuit Oekraïens grondgebied verricht.

Een FOP aanhouden is alleen zinvol in uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld als er belangrijke Oekraïense klanten zijn die niet met buitenlandse bedrijven werken, als je een Oekraïense rekening nodig hebt of als er zwaarwegende vermogensrechtelijke of juridische redenen zijn.