Hoe start u uw eigen bedrijf als ZZP'er

Om als zzp’er in Nederland te beginnen, hoeft u alleen een eenmanszaak bij de KVK in te schrijven: vul online een formulier in, kom langs voor een korte afspraak op kantoor en betaal € 85,15. U krijgt meteen een KVK-nummer en de Belastingdienst stuurt u zelf uw btw-nummers.

Rechtsvormen

De meeste zelfstandigen beginnen met een eenmanszaak.

Zzp’er (zelfstandige zonder personeel) is geen aparte rechtsvorm, maar een status: u werkt voor uzelf zonder personeel in dienst. Een zzp’er kan verschillende rechtsvormen hebben, maar meestal is dat een eenmanszaak.

• Eenmanszaak (EMZ) — een onderneming met één eigenaar, die met zijn of haar eigen vermogen aansprakelijk is voor schulden. De eigenaar kan zzp’er zijn of personeel in dienst hebben.
• Vennootschap onder firma (vof)* — een samenwerking: twee of meer mensen ondernemen onder een gezamenlijke naam.
• Maatschap* — een samenwerking tussen beroepsbeoefenaars (bijvoorbeeld artsen of juristen).
• Besloten vennootschap (bv) — een rechtspersoon waarbij de eigenaar beperkt aansprakelijk is. De oprichting verloopt via een notaris.

*Er wordt gewerkt aan een wetswijziging die het verschil tussen maatschap en vof opheft.

Inschrijving stap voor stap

De inschrijving bestaat uit een online formulier en één bezoek aan de KVK. Daarna verloopt alles automatisch.

1. Bereid uw gegevens voor. Bedenk een handelsnaam, beschrijf uw activiteiten en houd uw contactgegevens bij de hand. Voor een zzp’er is het bedrijfsadres meestal het woonadres. Huurt u een aparte ruimte, geef dan dat adres op. Houd er rekening mee dat uw bezoekadres openbaar is in het Handelsregister (zie verderop).
2. Vul het formulier in op kvk.nl. U logt in met DigiD. Invullen duurt ongeveer 15 minuten.
3. Maak een afspraak. U kunt elk KVK-kantoor in Nederland kiezen, dus niet alleen een kantoor in uw eigen stad. U kunt maximaal 8 weken vooruit een afspraak maken.
4. Ga met een identiteitsbewijs naar de KVK. Een medewerker controleert uw gegevens en u krijgt meteen een KVK-nummer. Huurt u een aparte bedrijfsruimte, neem dan het huurcontract mee.
5. Ontvang uw btw-nummers. De KVK geeft uw gegevens zelf door aan de Belastingdienst, dus u hoeft zich niet apart aan te melden. De Belastingdienst stuurt u daarna per post twee nummers: het omzetbelastingnummer (alleen voor uw contact met de Belastingdienst) en het btw-id (voor facturen en zakenrelaties).
6. Open een zakelijke rekening. Voor een eenmanszaak is dat niet verplicht, maar het maakt uw administratie veel eenvoudiger: zakelijke en privé-uitgaven blijven gescheiden. Bovendien staan niet alle banken zakelijke transacties via een privérekening toe.
7. Bepaal waar en hoe u uw boekhouding doet. Zelf in een programma of samen met een boekhouder. Regel dit vóór uw eerste factuur, zodat u die correct kunt opstellen.

Waar u op moet letten bij de registratie

• SBI-code. Deze code bepaalt uw soort bedrijfsactiviteit en is van invloed op verzekeringen, vergunningen en subsidies. De KVK kent een code toe op basis van uw omschrijving, maar u kunt zelf een code voorstellen. Controleer later regelmatig of de code nog bij uw activiteiten past.
• Eén eenmanszaak per persoon. Een nieuwe activiteit, ook in een heel andere sector, voegt u toe aan uw bestaande onderneming door uw SBI-code aan te passen. Een aparte onderneming (vof of bv) is het overwegen waard als de nieuwe activiteit veel meer financieel risico met zich meebrengt of als u met een partner wilt werken.
• DigiD en BSN zijn verplicht voor de online inschrijving van een eenmanszaak.
• Handelsnaam. Controleer de naam vooraf met de Naamchecker op kvk.nl. De naam mag niet overeenkomen met handelsnamen of merken van anderen en mag niet misleidend zijn.
• Een persoonlijk bezoek is verplicht. Het online formulier bereidt alleen uw gegevens voor. De inschrijving wordt afgerond op een KVK-kantoor, waar u uw identiteitsbewijs laat zien.
• Openbaar adres. Het woonadres van de eigenaar is standaard afgeschermd, maar het bezoekadres van het bedrijf is openbaar in het Handelsregister. Werkt u vanuit huis, dan is dat in feite uw woonadres. Wilt u dat niet laten zien, dan kunt u een apart postadres opgeven.
• Kosten. Eenmalig € 85,15 (tarief 2026), zonder jaarlijkse bijdrage. De factuur ontvangt u per e-mail; contant betalen kan niet. Dit is een zakelijke uitgave die u kunt aftrekken.
• Startdatum. U moet zich uiterlijk een week na de start van uw activiteiten inschrijven. U kunt ook eerder naar de KVK gaan. Uw inschrijving wordt dan een week vóór de opgegeven startdatum definitief, en u hoeft niet nog een keer langs te komen. Bent u vóór uw afspraak al begonnen, geef dan de werkelijke startdatum op.
• Inschrijving is verplicht. Voldoet u aan de criteria voor een ondernemer, maar staat u niet ingeschreven bij de KVK, dan overtreedt u de wet en riskeert u een boete.

Na de inschrijving: wat u moet weten

Na de inschrijving hebt u twee verplichtingen: btw-aangifte doen en uw administratie bijhouden. Dit is goed om vanaf het begin te weten.

BTW en facturen

• Meestal doet u eens per kwartaal btw-aangifte, uiterlijk aan het einde van de maand na het kwartaal. U moet ook aangifte doen als u geen omzet had.
• Vermeld op uw facturen uw btw-id en niet uw omzetbelastingnummer, want daarin staat uw BSN.
• Zet alle zakelijke aankopen op naam van uw bedrijf. Bij aankopen in het buitenland is het extra belangrijk dat uw btw-id op de factuur staat.
• KOR (kleineondernemersregeling). Is uw omzet lager dan € 20.000 per jaar, dan kunt u zich bij de Belastingdienst aanmelden voor de KOR. U berekent dan geen btw en hoeft geen aangifte te doen. Maar u kunt de btw op uw uitgaven dan ook niet terugvragen. Of dit voordelig is, hangt af van uw klanten en uitgaven.

Belastingvoordelen voor ondernemers

Voor de eerste twee voordelen moet u voldoen aan het urencriterium: u werkt minstens 1.225 uur per jaar aan uw bedrijf. Houd vanaf de eerste dag uw uren bij.

• Zelfstandigenaftrek — € 1.200 in 2026. In 2027 wordt dit verlaagd naar € 900.
• Startersaftrek — € 2.123, maximaal 3 keer in de eerste 5 jaar.
• Mkb-winstvrijstelling — 12,7% van de winst, voor alle ondernemers; het urencriterium geldt hier niet.

*In de belastingplannen voor 2027 staat een voorstel om de startersaftrek af te schaffen. Houd het nieuws dus in de gaten.

Administratie en praktische tips

• Bewaar alle facturen, bonnetjes en bankafschriften 7 jaar.
• Zet een deel van uw inkomen opzij voor de inkomstenbelasting. Wilt u niet alles in één keer betalen, dan kunt u de Belastingdienst om een voorlopige aanslag vragen en maandelijks betalen.
• Denk aan verzekeringen: voor aansprakelijkheid tegenover klanten (bedrijfsaansprakelijkheid) en voor arbeidsongeschiktheid (AOV). Voor zzp’ers zijn deze verzekeringen nu nog vrijwillig.

Schijnzelfstandigheid

Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst actief of een zzp’er echt als ondernemer werkt en niet als verkapte werknemer.

Belangrijkste criteria voor een echte zzp’er:

• geen gezagsverhouding: de ondernemer beslist zelf hoe het werk wordt uitgevoerd;
• het werk hoort niet bij de gewone activiteiten van het bedrijf van de opdrachtgever;
• de zzp’er draagt ondernemersrisico, investeert zelf en heeft meerdere opdrachtgevers.

Risicosignalen: lange tijd maar één opdrachtgever, werken “als een vaste werknemer” (werktijden, kleding, hiërarchie), de opdrachtgever bepaalt de prijs.

Gevolgen: de opdrachtgever moet mogelijk alsnog belasting en premies betalen (tot 5 jaar terug), en de zzp’er kan zijn ondernemersaftrek verliezen.

Nieuwe wet over een tarief van € 38 per uur. In juni 2026 heeft de Eerste Kamer een wet aangenomen over het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst. Is het tarief lager dan € 38 per uur, dan wordt ervan uitgegaan dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, en moet de opdrachtgever het tegendeel bewijzen. De wet treedt uiterlijk op 31 december 2026 in werking en geldt ook voor bestaande overeenkomsten. De uitgebreidere criteria voor zelfstandigheid wil de regering vastleggen in een aparte wet (de Zelfstandigenwet).

Samenvatting

De inschrijving van een eenmanszaak kost één bezoek aan de KVK, maar het is belangrijk om uw administratie meteen goed in te richten: een aparte rekening, urenregistratie, facturen op naam van de onderneming en op tijd btw-aangifte doen.

Heeft u vragen over de inschrijving, de KOR of uw eerste aangiften? Neem dan contact met ons op via taxua.nl voor een adviesgesprek.