2026-09-14 · Taxua
Twee toetsen bepalen of je echt zzp'er bent
Het kabinet heeft bekendgemaakt hoe de Zelfstandigenwet — de nieuwe wet voor zelfstandigen — er precies uit gaat zien. De wet moet op 1 januari 2028 ingaan, en de belangrijkste verandering is simpel: de zzp-status wordt vooraf door twee toetsen bepaald, in plaats van door eindeloze discussies achteraf.
Waarom dit belangrijk is
Jarenlang bleef de onzekerheid rond de Wet DBA bestaan, en de vele rechterlijke uitspraken over platformwerk zorgden alleen maar voor meer verwarring.
Het gevolg was voor beide partijen hetzelfde:
- opdrachtgevers durfden geen zzp'ers in te huren;
- zelfstandigen liepen het risico met terugwerkende kracht als werknemer te worden aangemerkt.
De nieuwe wet moet vooraf duidelijke regels geven — om discussies te voorkomen en risico's te beperken.
In plaats van een extra commissie introduceert het kabinet twee wettelijke toetsen die de status van zelfstandige bepalen.
Toets 1: Zelfstandigentoets — ben je überhaupt ondernemer
De eerste toets kijkt naar jou, niet naar een specifieke opdracht. Beoordeeld wordt:
- de mate van zelfstandigheid;
- de aanwezigheid van ondernemersrisico;
- de vrijheid om je eigen werk in te richten.
Toets 2: Werkrelatietoets — is er gezag
De tweede toets kijkt naar de concrete werksituatie:
- of er feitelijk sprake is van leiding en toezicht (gezag);
- of het werk zelfstandig wordt uitgevoerd.
Samen moeten de twee toetsen een ondubbelzinnig antwoord geven: dienstbetrekking of zelfstandigheid.
De veilige haven: wanneer er geen gezag is
In de wet wordt duidelijk omschreven in welke situaties er geen indicatoren van gezag zijn (geen gezag). In die gevallen mag iemand altijd als zelfstandige werken.
Het doel is de angst bij opdrachtgevers weg te nemen en zzp'ers meer zekerheid te geven.
Hoe nu verder
- Eind september — het kabinet publiceert een tweede consultatie waarin de criteria van beide toetsen worden uitgewerkt.
- Daarna gaat het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer en vervolgens naar de Eerste Kamer.
- Begin 2028 — de geplande inwerkingtreding.
Tot die tijd gelden de huidige regels rond schijnzelfstandigheid — daarover schreven we eerder: gevolgen en criteria van schijnzelfstandigheid en de zachte overgangsperiode voor 2026.